![](https://climatechange.bogazici.edu.tr/wp-content/uploads/2019/10/Annotation-2019-10-18-014056.png)
18 Ekim 2019 IPCC Değişen İklimde Okyanuslar ve Kriyosfer Özel Raporu Yayımlandı
IPCC 24 Eylül 2019’da kriyosfer ve okyanusların değişen iklimdeki yeriyle alakalı özel raporunu yayınladı. 26 ülkeden 66 bilim insanının onayıyla yazılıp yayımlanan bu rapor, iklim değişikliği kaynaklı buzul erimesi ve okyanus ekosistemi değişikliklerinin insanlar, hayvanlar ve ekosistemler üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.
Kriyosfer, yeryüzündeki kar ve buz çökeltilerinin bütününe verdiğimiz genel isimdir. Okyanuslar ve kriyosfer, yeryüzünde özgün habitatlara ev sahipliği yapar. Küçük adalar, sahil bölgeleri, buzul alanları ve yüksek dağlar gibi alanlarla yakın ilişkiye sahip insan toplulukları; okyanus ve kriyosferdeki değişikliklerden (buzul erimesi, deniz seviyesi yükselmesi vs.) çok daha yakından etkilenecektir. Bu gibi bölgelerden uzakta yaşayan topluluklar da okyanusal değişikliklerden farklı şekillerde (meteorolojik anormallikler gibi) etkilenecektir. Okyanus ve kriyosferin iklimsel sisteme ve ekosistemlere olan katkıları dışında, insanoğlunun temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik gıda ve sağlık, gezegeni daha yaşanabilir kılmaya yönelik yenilenebilir enerji kaynağı sağlama ve ayrıca turizm, ticaret ve kültürel değerler açısından da sosyo-ekonomik katkıları bulunuyor.
IPCC verilerine göre; 1902-2015 yılları arasında toplam küresel deniz seviyesi yükselmesi 0.16 m oldu. 2006-2015 arasındaki yükselme hızı, 1902-1990 arasındaki yükselme hızının 2.5 katında. 1970’den bu yana olan deniz seviyesi yükselmesinin baskın sebebi insan kaynaklı etkenler. 2006-2015 yılları arasında, Grönland’daki buzul tabakası ortalama olarak 278 ± 11 Gt/yıl (1 Gt=109 ton) hızında kütle kaybı yaşadı. Aynı yıllar arasında Antartika buzulları ortalama 155 ± 19 Gt/yıl hızında bir kayıp yaşadı. Antartika ve Grönland dışındaki buzullarda ise ortalama olarak 220 ± 30 Gt/yıl hızında bir kayıp yaşandı.
Raporda ayrıca geleceğe dair tahmini verilere de yer verildi. Bu verilere göre; 2015-2100 yılları arasında öngörülen buzul kütle kaybı (buz tabakaları dışında) 18 ± 7% – 36 ± 11% Gt/yıl arasında olacak. Ayrıca çoğu buz tabakasının da gelecekte yapacağımız karbon emisyonlarına bağlı olmaksızın kaybolacağını belirtiyorlar. Bunlar dışında deniz seviyesinin de yüzyıllar boyunca artmaya devam edeceği belirtiliyor. Eğer sera gazı salınımları kesilirse ve küresel ısınma 2ºC altında tutulsa bile 2100 yılına kadar deniz seviyeleri yaklaşık 30-60 cm artış gösterecek. Sera gazı salımları güçlü bir şekilde artmaya devam ettiği takdirde bu artış 60-100 cm’yi bulacak.
Rapora IPCC sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz: https://www.ipcc.ch/srocc/home/